Quảng Trị: Giải pháp cấp bách cho bãi rác Triệu Phong quá tải

Trước áp lực ô nhiễm môi trường nghiêm trọng từ bãi rác tập trung Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chính thức đưa ra phương án khắc phục, mang đến hy vọng cho hàng trăm hộ dân chịu ảnh hưởng.

Vấn đề ô nhiễm tại bãi rác Triệu Phong không phải là câu chuyện mới, nhưng mức độ nghiêm trọng của nó đã vượt quá ngưỡng chịu đựng, trở thành điểm nóng môi trường gây bức xúc trong cộng đồng. Phản hồi trước thông tin phản ánh từ Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) ngày ¹⁸⁄₄, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị (SNNMT) đã ban hành Công văn số 3545/SNNMT-QLMT vào ngày ²⁹⁄₄, đề xuất một lộ trình cụ thể nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng này.

Thực trạng đáng báo động: Bãi rác Triệu Phong “nghẹt thở” và hệ lụy

Bãi rác tập trung tại Triệu Phong, nằm giáp ranh giữa xã Triệu Phong và xã Ái Tử, đã hoạt động gần một thập kỷ, tiếp nhận chất thải sinh hoạt từ 5 xã thuộc huyện Triệu Phong cũ. Tuy nhiên, theo thời gian, lượng rác phát sinh tăng vọt, trong khi năng lực xử lý và chôn lấp không hề được nâng cấp tương xứng, dẫn đến tình trạng quá tải kéo dài.

Quá tải và mùi hôi nồng nặc

Ghi nhận thực tế cho thấy, rác thải bị đổ dồn thành những đống lớn, chất cao như “núi”, phủ kín một diện tích rộng. Lớp rác mới liên tục chồng lên lớp cũ, khiến bãi chôn lấp vốn có hai ô (một đã đóng cửa nhiều năm) ngày càng vượt quá quy định, hiện cao hơn khoảng 2 mét. Mùi hôi thối nồng nặc bốc lên, đặc biệt gay gắt vào những ngày nắng nóng, lan tỏa khắp các khu dân cư lân cận.

Tác động trực tiếp đến đời sống người dân

Không chỉ dừng lại ở mùi hôi, nhiều loại rác thải nhẹ như túi nilon, vật dụng phế thải bị gió cuốn bay, vướng vào lùm cây, rừng tràm bao quanh, gây khó khăn cho hoạt động canh tác của người dân. Đáng lo ngại hơn, bãi rác này chỉ cách thôn Nại Hiệp, xã Ái Tử khoảng 500 mét. Cuộc sống của gần 140 hộ dân với hơn 600 nhân khẩu nơi đây bị ảnh hưởng nghiêm trọng: ruồi muỗi dày đặc, nguy cơ ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt. Nhiều người dân bày tỏ sự bất an và ngại mời khách đến nhà vì mùi rác đeo bám quanh năm.

Nguy cơ dịch bệnh và cháy nổ

Tình trạng ruồi, muỗi gia tăng còn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch bệnh tại địa phương. Đặc biệt, những đợt nắng nóng kéo dài gần đây đã khiến bãi rác tự bốc cháy, tạo ra khói bụi mù mịt, gây ô nhiễm không khí nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe hô hấp của người dân.

Phản hồi và Lộ trình khắc phục từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị

Để giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm, SNNMT Quảng Trị đã chỉ đạo Ủy ban Nhân dân xã Triệu Phong phối hợp với Trung tâm Môi trường và Dịch vụ công ích khẩn trương lập dự án đóng cửa, cải tạo và mở rộng bãi chôn lấp chất thải rắn này. Đây là bước đi quan trọng, thể hiện sự vào cuộc của chính quyền địa phương trước áp lực từ cộng đồng và truyền thông.

Đóng cửa và cải tạo ô chôn lấp hiện hữu

Theo chỉ đạo, việc đóng cửa ô chôn lấp hiện tại phải tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn tại Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT ngày 10/01/2022 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, cùng các sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 07/2025/TT-BNNMT ngày 16/6/2025 và Thông tư số 09/2026/TT-BNNMT ngày 29/1/2026. Đặc biệt, SNNMT nhấn mạnh yêu cầu phải tính toán phương án tái sử dụng bãi chôn lấp sau khi đóng cửa, một động thái hướng tới kinh tế tuần hoàn và sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.

Kế hoạch mở rộng và tuân thủ quy chuẩn mới

Bên cạnh việc đóng cửa ô cũ, kế hoạch cũng bao gồm việc tính toán sử dụng ô chôn lấp số 3 đến hết năm 2028. Điều này đòi hỏi bãi rác phải tuân thủ chặt chẽ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về bãi chôn lấp chất thải rắn (QCVN 96:2025/BNNMT), đảm bảo các tiêu chuẩn về kỹ thuật, môi trường và an toàn. Việc tuân thủ các quy định mới là yếu tố then chốt để tránh lặp lại tình trạng quá tải và ô nhiễm trong tương lai.

Yêu cầu cấp phép môi trường

Một phần không thể thiếu trong lộ trình khắc phục là lập hồ sơ xin cấp giấy phép môi trường cho bãi chôn lấp. Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo mọi hoạt động của bãi rác đều nằm trong khuôn khổ pháp luật, có sự giám sát của cơ quan chức năng và công khai minh bạch thông tin về tác động môi trường.

Hiện tại, Ủy ban Nhân dân xã Triệu Phong và các đơn vị liên quan đang tích cực triển khai thực hiện theo hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường. Điều này cho thấy sự phối hợp giữa các cấp chính quyền để đưa ra giải pháp kịp thời.

Vượt ra khỏi giải pháp tạm thời: Hướng tới quản lý chất thải rắn bền vững

Trong bối cảnh đô thị hóa và gia tăng dân số, vấn đề quản lý chất thải rắn (CTR) là một thách thức lớn đối với nhiều địa phương. Trường hợp bãi rác Triệu Phong là một minh chứng rõ nét cho thấy sự thiếu hụt trong quy hoạch dài hạn và năng lực xử lý chất thải.

Bài học từ Triệu Phong: Tầm nhìn cho quản lý rác thải đô thị

Việc chỉ đạo đóng cửa và cải tạo bãi rác hiện tại là cần thiết, nhưng để giải quyết triệt để vấn đề, cần có một tầm nhìn chiến lược hơn. Chính quyền địa phương và người dân đã kiến nghị cấp trên quan tâm, hỗ trợ xây dựng khu xử lý rác tập trung với công nghệ hiện đại. Đây không chỉ là mong muốn mà còn là yêu cầu cấp thiết để chuyển đổi từ phương pháp chôn lấp truyền thống sang các giải pháp bền vững hơn như tái chế, xử lý rác thải thành năng lượng, hoặc công nghệ ủ phân hữu cơ.

Vai trò của công nghệ và sự tham gia cộng đồng

Áp dụng công nghệ tiên tiến không chỉ giúp giảm thiểu lượng rác chôn lấp mà còn hạn chế tối đa tác động xấu đến môi trường và sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, bất kỳ giải pháp công nghệ nào cũng cần đi đôi với sự thay đổi trong nhận thức và hành vi của người dân. Việc nâng cao ý thức phân loại rác tại nguồn, tái sử dụng và giảm thiểu chất thải sẽ là nền tảng vững chắc cho một hệ thống quản lý CTR hiệu quả và bền vững.

Giải quyết ô nhiễm tại bãi rác Triệu Phong không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn là sự đồng lòng của toàn xã hội. Hy vọng rằng, với những chỉ đạo quyết liệt và sự đồng thuận từ cộng đồng, Quảng Trị sẽ sớm có một môi trường sống trong lành, an toàn cho người dân, đồng thời thiết lập một hình mẫu về quản lý chất thải rắn hiệu quả cho các địa phương khác.