Nước mắm truyền thống Xuân Hồng: Từ bí quyết gia đình đến mô hình HTX bền vững

Nghề làm nước mắm truyền thống Xuân Hồng không chỉ là câu chuyện về một đặc sản đậm đà hương vị biển Ninh Châu mà còn là hành trình gìn giữ giá trị văn hóa.

Khởi đầu từ những vại mắm phục vụ bữa cơm gia đình, bà Nguyễn Thị Duế (thôn Cửa Thôn, xã Ninh Châu) đã dành gần cả cuộc đời để theo đuổi và nâng tầm tinh hoa ẩm thực quê hương. Từ một công việc nội trợ đơn thuần, bằng sự tỉ mỉ và tâm huyết, bà đã biến những mẻ cá tươi từ biển cả thành thương hiệu nước mắm Xuân Hồng danh tiếng, tạo ra giá trị kinh tế thiết thực cho cộng đồng địa phương.

Từ gian bếp gia đình đến mô hình Hợp tác xã bài bản

Những ngày đầu bén duyên với nghề khi mới đôi mươi, bà Duế tận dụng nguồn nguyên liệu tươi ngon từ những chuyến biển của chồng để thực hiện quy trình ủ chượp thủ công. Chính sự khắt khe trong khâu chọn lựa cá và muối đã khiến hương vị mắm của bà nhanh chóng chiếm trọn niềm tin của bà con lối xóm.

Nhận thấy sự manh mún trong sản xuất thủy sản tại địa phương, bà Duế khao khát đưa đặc sản Ninh Châu vươn xa hơn. Năm 2010, một bước ngoặt lớn đã xảy ra khi Hợp tác xã (HTX) Mua bán và chế biến thủy sản Xuân Hồng chính thức ra đời. Việc chuyển đổi từ mô hình hộ gia đình sang sản xuất tập trung không chỉ giúp chuyên nghiệp hóa quy trình quản trị mà còn tạo sức mạnh tập thể, giúp các thành viên cùng nhau vượt qua khó khăn về vốn và kỹ thuật trong giai đoạn đầu.

Bí quyết tạo nên chất lượng “thuần tự nhiên” của nước mắm Xuân Hồng

Trong bối cảnh thị trường tràn ngập các loại nước mắm công nghiệp, HTX Xuân Hồng chọn lối đi riêng với nguyên tắc cốt lõi: “Mùa nào thức nấy, 100% tự nhiên”. Đây chính là điểm chạm niềm tin đối với những khách hàng sành ăn và coi trọng sức khỏe.

Quy trình sản xuất tại đây là sự kết hợp giữa kinh nghiệm dân gian và tiêu chuẩn vệ sinh nghiêm ngặt:

• Nguyên liệu: Cá tươi được thu mua trực tiếp từ tàu ngư dân ngay khi cập bến, đảm bảo độ tươi tuyệt đối.
• Kỹ thuật ủ chượp: Cá được rửa sạch, trộn muối theo tỷ lệ chuẩn và cho vào chum sành. Quá trình phơi nắng được theo dõi sát sao; việc đảo cá chỉ thực hiện vào thời điểm nắng gắt nhất để thúc đẩy quá trình chín và đảm bảo vệ sinh.
• Cam kết 3 không: Không chất bảo quản, không phụ gia hóa học, không hương liệu nhân tạo.

Để tăng sức cạnh tranh, HTX không chỉ dừng lại ở chất lượng cốt lõi mà còn đầu tư mạnh mẽ vào việc cải tiến bao bì, nhãn mác, giúp sản phẩm không chỉ ngon mà còn chuyên nghiệp, phù hợp làm quà biếu tặng.

Thách thức chuyển đổi số và bài toán đầu ra trong thời đại mới

Hiện nay, HTX Xuân Hồng đã trở thành một đơn vị sản xuất tiêu biểu với công suất ấn tượng: khoảng 50.000 lít nước mắm và 20 tấn mắm ruốc mỗi năm, tiêu thụ hàng chục tấn nguyên liệu cho ngư dân địa phương. Tuy nhiên, sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang đặt ra những thách thức lớn.

Khi thương mại điện tử bùng nổ, các kênh phân phối truyền thống như đại lý hay nhà hàng không còn là lựa chọn duy nhất. Nhiều khách hàng có xu hướng tìm kiếm sản phẩm qua mạng xã hội hoặc các sàn Shopee, Lazada. Điều này khiến những cơ sở sản xuất truyền thống vốn quen với cách bán hàng trực tiếp gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận khách hàng trẻ.

Trước thực trạng này, bà Duế và các thành viên HTX đang tích cực tìm kiếm giải pháp số hóa, từ việc xây dựng hình ảnh thương hiệu trên mạng xã hội đến việc tìm hiểu quy trình vận hành gian hàng online để đưa đặc sản làng biển chạm đến nhiều thị trường lớn hơn.

Giá trị cộng đồng và niềm tự hào đặc sản quê hương

Đánh giá về mô hình này, ông Nguyễn Hữu Hải - Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Ninh Châu khẳng định, HTX Xuân Hồng không chỉ đóng góp về mặt kinh tế mà còn là nhân tố quan trọng trong việc xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng cho vùng đất Ninh Châu, tạo sinh kế bền vững cho hàng chục lao động địa phương.

Vượt lên trên những con số về doanh thu, sự tận tụy của bà Nguyễn Thị Duế chính là ngọn lửa truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ về tình yêu và niềm tự hào đối với nghề truyền thống. Trong một thế giới vận động nhanh, những giá trị chậm rãi, tỉ mỉ như cách ủ một vại mắm truyền thống chính là sợi dây kết nối quá khứ và hiện tại.

Theo bạn, làm thế nào để các đặc sản làng nghề truyền thống có thể thích nghi tốt nhất với thương mại điện tử mà không làm mất đi bản sắc vốn có? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn cùng chúng tôi.