Quy Định Mới: Điều Kiện Công Nhận và Thu Hồi Xã Nông Thôn Mới 2026-2030

Với mục tiêu nâng cao chất lượng đời sống và phát triển bền vững khu vực nông thôn, Quyết định số 19/2026/QĐ-TTg vừa được ban hành đã làm rõ các tiêu chí then chốt để một xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới hoặc nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026-2030.

Ngày 28/4/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã ký ban hành Quyết định số 19/2026/QĐ-TTg, một văn bản pháp lý quan trọng định hình lại khung pháp lý cho việc xét, công nhận, công bố và thu hồi quyết định công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới (NTM), xã đạt NTM hiện đại, và tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM trong giai đoạn 2026 – 2030. Quyết định này không chỉ kế thừa mà còn cụ thể hóa nhiều điểm mới, hướng tới một nông thôn phát triển toàn diện và bền vững hơn.

Phạm vi áp dụng của Quyết định 19 rất rộng, bao gồm các cấp xã, tỉnh, thành phố trên toàn quốc đang thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 – 2035, cùng với các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan. Điều này khẳng định cam kết của Chính phủ trong việc đẩy mạnh phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn theo hướng hiện đại.

Điều Kiện Công Nhận: Từ Xã Đạt Chuẩn Đến Cấp Tỉnh Hoàn Thành Nhiệm Vụ

Để một địa phương được vinh dự nhận danh hiệu NTM, NTM hiện đại hay hoàn thành nhiệm vụ, Quyết định 19 đưa ra những tiêu chí rõ ràng, minh bạch, dựa trên các Bộ tiêu chí quốc gia và đặc biệt nhấn mạnh yếu tố cốt lõi: sự hài lòng của người dân.

1. Đối với Xã Đạt Chuẩn Nông Thôn Mới

Một xã sẽ được công nhận đạt chuẩn NTM khi đáp ứng đầy đủ hai điều kiện chính:

• Tuân thủ Bộ tiêu chí quốc gia: Phải đạt mức chuẩn theo yêu cầu của Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM giai đoạn 2026 - 2030, được ban hành kèm theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ngày 29/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Đây là khung chuẩn cơ bản, đảm bảo các khía cạnh từ hạ tầng, kinh tế, văn hóa, xã hội đều được phát triển đồng bộ.
• Sự hài lòng của người dân: Yếu tố này mang tính chất quyết định, thể hiện qua mức độ hài lòng của người dân trên địa bàn xã về kết quả xây dựng NTM. Mức độ này phải đáp ứng yêu cầu theo hướng dẫn của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhấn mạnh vai trò trung tâm của cộng đồng trong quá trình phát triển.

Đáng chú ý, đối với các xã có đặc thù thuộc phạm vi quy hoạch khu chức năng đã được phê duyệt, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định việc áp dụng linh hoạt các yêu cầu về quy hoạch, hạ tầng kinh tế - xã hội, và phát triển kinh tế nông thôn để phù hợp với thực tiễn địa phương.

2. Đối với Xã Đạt Nông Thôn Mới Hiện Đại

Tiến lên một bước, danh hiệu NTM hiện đại đòi hỏi các xã phải đạt được:

• Quy định khung thí điểm: Đáp ứng đầy đủ mức đạt theo yêu cầu của Quy định khung thí điểm xây dựng xã NTM hiện đại giai đoạn 2026 - 2030, cũng được ban hành kèm theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg.
• Sự hài lòng của người dân: Tương tự như NTM, sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng NTM hiện đại là tiêu chí không thể thiếu, được đánh giá theo hướng dẫn của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

3. Đối với Cấp Tỉnh Hoàn Thành Nhiệm Vụ Xây Dựng Nông Thôn Mới

Cấp tỉnh (tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương) được công nhận hoàn thành nhiệm vụ khi:

• Đáp ứng các điều kiện cụ thể: Đạt đầy đủ các điều kiện theo yêu cầu của Quy định cấp tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM giai đoạn 2026 - 2030, ban hành kèm theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg.
• Sự hài lòng rộng khắp: Mức độ hài lòng của người dân trên địa bàn các xã thuộc cấp tỉnh về kết quả xây dựng NTM của cấp tỉnh phải đáp ứng yêu cầu theo hướng dẫn của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Đây là minh chứng cho hiệu quả tổng thể của chương trình trên phạm vi toàn tỉnh.

Cách Thức Sử Dụng Kết Quả Đánh Giá và Xác Định Năm Công Nhận

Quyết định 19 cũng làm rõ cơ chế sử dụng kết quả đánh giá và xác định năm công nhận, nhằm đảm bảo tính công bằng và kịp thời:

• Nếu việc xét, công nhận diễn ra đồng thời với đánh giá đạt chuẩn, kết quả của năm đánh giá sẽ được sử dụng.
• Nếu xét, công nhận trước thời điểm đánh giá, kết quả của năm trước liền kề hoặc kết quả của năm đánh giá (nếu có hướng dẫn) sẽ được áp dụng.

Về năm công nhận, có sự phân biệt rõ ràng:

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

• Nếu quyết định công nhận được ban hành từ tháng 01 đến tháng 9 hàng năm, năm công nhận sẽ là năm trước liền kề năm xét, công nhận.
• Nếu quyết định ban hành từ tháng 10 đến tháng 12 hàng năm, năm công nhận sẽ là năm xét, công nhận.

Thu Hồi Danh Hiệu: Quy Định Cứng Rắn Để Đảm Bảo Chất Lượng Bền Vững

Để duy trì chất lượng và tinh thần của chương trình NTM, Quyết định 19 cũng quy định chi tiết các trường hợp thu hồi quyết định công nhận, áp dụng cho cả xã và cấp tỉnh.

1. Xã Đã Đạt Chuẩn Nông Thôn Mới Bị Thu Hồi

Một xã đã được công nhận NTM sẽ bị thu hồi quyết định nếu không đáp ứng mức đạt chuẩn từ 04 tiêu chí trở lên hoặc từ 40% số nội dung tiêu chí trở lên theo yêu cầu của Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM giai đoạn 2026 - 2030 (kèm theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg).

2. Xã Đã Đạt Nông Thôn Mới Hiện Đại Bị Thu Hồi

Đối với xã NTM hiện đại, quyết định công nhận sẽ bị thu hồi nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Không đáp ứng các tiêu chí tương tự như xã NTM (từ 04 tiêu chí trở lên hoặc 40% số nội dung).
• Không đáp ứng mức đạt từ 02 tiêu chí trở lên hoặc từ 40% số nội dung tiêu chí trở lên thuộc các tiêu chí xã NTM hiện đại đã được UBND cấp tỉnh ban hành theo yêu cầu của Quy định khung thí điểm xây dựng xã NTM hiện đại giai đoạn 2026 - 2030.

3. Cấp Tỉnh Đã Hoàn Thành Nhiệm Vụ Xây Dựng Nông Thôn Mới Bị Thu Hồi

Cấp tỉnh cũng có thể bị thu hồi quyết định công nhận hoàn thành nhiệm vụ nếu:

• Có từ 40% số xã trở lên trên địa bàn bị thu hồi quyết định công nhận đạt chuẩn NTM.
• Không đáp ứng mức đạt từ 05 điều kiện trở lên theo yêu cầu của Quy định tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM giai đoạn 2026 – 2030.
• Có từ 10% số xã trở lên trên địa bàn bị thu hồi quyết định công nhận đạt chuẩn NTM VÀ không đáp ứng mức đạt từ 03 đến 04 điều kiện theo yêu cầu của Quy định tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM giai đoạn 2026 - 2030.

Quyết định số 19/2026/QĐ-TTg chính thức có hiệu lực từ ngày 28/4/2026, đồng thời thay thế Quyết định số 18/2022/QĐ-TTg và Quyết định số 03/2024/QĐ-TTg trước đó. Đây là bước tiến quan trọng, thể hiện sự điều chỉnh linh hoạt và quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một chương trình NTM hiệu quả, thực chất và bền vững, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo cao nhất cho mọi thành tựu.